Sposoby na oswajanie nowych smaków u dzieci

Fot. Pixabay/CC0

1. Pozwól dziecku poznawać jedzenie we własnym tempie

Neofobia żywieniowa oznacza niechęć lub obawę przed spróbowaniem nieznanego produktu. Jej największe nasilenie obserwuje się zazwyczaj między drugim a piątym lub szóstym rokiem życia. Jest to okres, w którym dziecko staje się bardziej ostrożne wobec nowych potraw, a jego wcześniejsza otwartość na smaki może wyraźnie się zmniejszyć.

Odmowa spróbowania nowego produktu nie musi oznaczać, że dziecko go nie lubi. Często potrzebuje ono czasu, aby oswoić się z jego obecnością, wyglądem, zapachem i konsystencją. Dlatego warto pozwolić mu obserwować jedzenie, dotykać go, wąchać czy polizać, nawet jeśli za pierwszym razem niczego nie zje. Każdy taki kontakt jest częścią poznawania nowego produktu – wyjaśnia dr Agnieszka Bajer-Ciszewska, dietetyk, ekspertka marki Mama i ja.

Naciskanie, przekupywanie lub nakłanianie do zjedzenia „jeszcze jednej łyżeczki” może przynieść skutek odwrotny do zamierzonego i utrwalać niechęć. Zadaniem dorosłego jest zdecydowanie, co, kiedy i w jaki sposób zostanie podane. Dziecko może natomiast zdecydować, czy spróbuje potrawy i ile jej zje.

2. Wracaj do nowych produktów i pokazuj dobry przykład

To, że dziecko raz odmówiło zjedzenia brokułu, ryby czy kaszy, nie oznacza, że produkt powinien zniknąć z jego jadłospisu. Akceptacja nowego smaku może wymagać wielu spokojnych prób. Warto więc co pewien czas ponownie podawać niewielką porcję, nie komentując przy tym, ile dziecko zjadło.

Pomocne może być zestawienie nowego produktu z jedzeniem, które maluch już zna i akceptuje. Nie chodzi jednak o ukrywanie niechcianego składnika, lecz o zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa. Ten sam produkt można również zaproponować w różnych postaciach – surowej, gotowanej, pieczonej albo jako składnik zupy czy pasty.

Dzieci uczą się także przez obserwację. Jeśli widzą, że pozostali domownicy jedzą różnorodne produkty i traktują posiłek jako naturalny, przyjemny element dnia, z czasem mogą same zainteresować się tym, co znajduje się na stole. Nie należy jednak oczekiwać natychmiastowego efektu. W budowaniu akceptacji nowych smaków najważniejsze są cierpliwość, powtarzalność i spokojna atmosfera – podkreśla ekspertka.

Dziecko można również angażować w proste czynności: wybieranie warzywa podczas zakupów, mycie produktów, mieszanie składników czy układanie ich na talerzu. Kontakt z jedzeniem poza samym posiłkiem pomaga je lepiej poznać i może zmniejszyć obawę przed nowością.

3. Dbaj o dobre nawyki także między posiłkami

Oswajanie nowych produktów to tylko jeden z elementów kształtowania sposobu żywienia dziecka. Znaczenie mają również regularność posiłków, spokojne otoczenie oraz napoje podawane w ciągu dnia. Wodę można zacząć proponować dziecku wraz z rozszerzaniem diety, około szóstego miesiąca życia. Na tym etapie nadal podstawą żywienia i źródłem płynów pozostaje mleko mamy lub mleko modyfikowane.

Warto od początku przyzwyczajać dziecko do neutralnego smaku wody i regularnie podawać ją do posiłków. Słodzone napoje nie powinny służyć jako zachęta do jedzenia ani nagroda za opróżnienie talerza. Budowanie dobrych nawyków polega przede wszystkim na konsekwentnym proponowaniu właściwych wyborów, bez wywierania presji – dodaje dr Agnieszka Bajer-Ciszewska.

Dla najmłodszych należy wybierać wodę odpowiednią do bezpośredniego spożycia przez niemowlęta i małe dzieci. 

Jeżeli niechęć dziecka obejmuje coraz więcej produktów, prowadzi do bardzo ograniczonej diety, towarzyszą jej trudności z gryzieniem lub połykaniem albo pojawiają się nieprawidłowości w rozwoju i przybieraniu na wadze, warto skonsultować się z pediatrą lub specjalistą zajmującym się żywieniem dzieci, dodaje dr Agnieszka Bajer-Ciszewska.

Dr Agnieszka Bajer-Ciszewska

Doradczyni dietetyczna, specjalizująca się w żywieniu dzieci i dorosłych. W swojej pracy łączy wiedzę z zakresu dietetyki, psychologii zdrowia i pracy z ciałem.